Van zorg naar gewoon leven

Wie regie over zijn eigen leven heeft, ervaart meer kwaliteit van leven. Daarom vinden we het belangrijk altijd te kijken naar wat iemand zélf nog kan of weer kan aanleren. Alleen, met behulp van hulpmiddelen of samen met vrijwilligers en naasten. Van zorg naar gewoon leven, noemen we dat. Dit is een andere manier van ondersteunen, waarbij we de zorg niet overnemen, maar eerst goed kijken naar wat bewoners nodig hebben om hun eigen leven te kunnen leven. Naar de rol die naasten, vrijwilligers en hulpmiddelen hierin kunnen spelen. En waar we dit aanvullen met onze expertise.

“Op deze manier willen we de zelfstandigheid van mensen zo lang mogelijk intact houden”, zegt Peter Bosselaar, bestuurder van Atlant. “Dat is niet alleen belangrijk voor het welzijn van bewoners, maar ook noodzakelijk vanwege de tekorten op de arbeidsmarkt. We verlenen met minder zorgprofessionals steeds meer zorg. Daarom is het goed om eerst uit te gaan van wat iemand zelf nog kan en wil. 

Dat klinkt logisch, maar het vraagt van ons als medewerkers een andere manier van werken, waarbij we wat terughoudender worden in waar we bewoners in ondersteunen. Iedereen die hier komt wonen heeft bepaalde behoeften, maar misschien vullen we wel behoeften in, terwijl dat niet nodig is. Dat kan bijvoorbeeld omdat ze iets heel goed zelf kunnen of liever samen met hun partner, zoon, dochter of vrienden doen.”

Daarom is het belangrijk meer de samenwerking te zoeken met naasten. “Zij hebben soms jaren zélf voor de bewoners gezorgd en kennen hen het best”, zegt Peter. “Zij zijn heel goed in staat om te ondersteunen in alles wat ze vroeger ook deden, zoals de was doen, samen wandelen, maar ook de bloedsuiker- regulatie meten of het geven van medicatie.” “Dat vraagt ook iets van het eerste kennismakingsgesprek met naasten”, zegt Teatske Klapwijk. Als zorgconsulent bij Zorgentree is zij vaak de eerste die bewoners en naasten spreekt, voordat ze hiernaartoe verhuizen. “Ik krijg nog wel eens de vraag van naasten of ze nog wel voor hun dierbare mogen blijven zorgen en wat de bezoektijden zijn. Dat geeft aan dat veel naasten juist willen helpen, maar niet beseffen dat dit mogelijk is. Het is dus belangrijk dat we altijd vragen wat naasten nu doen en wat ze willen blijven doen.”

Met 35 jaar ervaring in de zorg, weet vrijwilliger Ria Mollink dat veel collega’s hier misschien ook aan moeten wennen. “Het is een andere manier van werken en dat kan spannend zijn. Bovendien hoor ik van sommige collega’s dat ze het zelf nog prima redden. Sommigen zullen denken: als ik het zelf doe, gebeurt het sneller. Of ze zijn bang veel tijd kwijt te raken aan de familie. Maar uiteindelijk denk ik ook dat het deze kant op moet door te beginnen bij het begin. Door naasten in het eerste gesprek goed mee te nemen in alles waar ze bij kunnen helpen. Denk bijvoorbeeld aan de plantjes water geven of de nagels verzorgen. Ik weet uit ervaring dat dit voor naasten ook heel bijzondere momenten kunnen zijn, zeker bij bewoners met dementie, met wie contact maken lastig kan zijn. Zij kunnen zich op deze manier verbonden blijven voelen met hun geliefde.”

Als hbo-verpleegkundige in opleiding merkt Monique Hulleman op dat deze manier van samen zorgen goed aansluit bij de bredere kijk op gezondheid. Hierbij kijken we niet alleen naar bewoners met een zorgbril, maar naar de mens, met al z’n behoeften. “Onze keuzehulp sluit hier perfect op aan. Mensen komen bij ons met bepaalde behoeften, maar dan is het aan ons om te vragen wat diegene belangrijk vindt om te doen. Vervolgens kijken we hoe we dat zo lang mogelijk in stand kunnen houden; samen met naasten, vrijwilligers, hulpmiddelen of zorgtechnologie. Daar moeten wij onze ondersteuning passend op maken. Zo sluiten we goed aan op hoe iemand graag leeft. En eigenlijk is dat heel logisch, want de bewoners wonen niet op de plek waar wij werken. Wij werken op de plek waar zij wonen.

Deze manier van werken maakt onze rol als expert nóg mooier, vindt Peter. “Het is onze expertise om goed aan te sluiten op de individuele behoeften van de bewoner en dat lukt ons straks nog beter”, zegt hij. “Door niet te denken in standaardoplossingen, maar goed te kijken naar alle mogelijkheden die er zijn om bewoners te helpen hun eigen leven te leven.” “Dat maakt dit ook heel uitdagend”, vindt Monique. “Het dwingt je buiten de gebaande paden te denken en dat maakt ons werk alleen maar mooier. Ik ben heel blij dat we bij Atlant het vertrouwen krijgen om het te proberen. Dat alle medewerkers de ruimte krijgen om hier hun weg in te vinden. Ga het maar doen, daar begint het mee.”