Hanneke is een van de veertien medewerkers bij Atlant die we interviewden over hun werk binnen de zorg voor mensen met dementie. In openhartige gesprekken delen zij hun verhaal – puur en ongefilterd. Het resultaat is een indrukwekkende reeks over dementie. Met stuk voor stuk oprechte portretten van onze medewerkers, die trots zijn op het werk dat ze doen.
Als muziekagoog is Hanneke er voor het welzijn van de bewoners. Bij dementie gaat het vaak om herkenning, het ophalen van herinneringen, ontspanning of afleiding als er onrust is. “Muziek brengt veel teweeg. Het is heel mooi hoeveel we binnen Atlant met muziek kunnen en mogen doen om de gedachten van bewoners te verzetten en hen een fijne dag te bezorgen”, vertelt Hanneke. Het ene voorbeeld maakt nog meer indruk dan het andere. Wat snel duidelijk wordt: muziekagogen zijn ontzettend belangrijk. Voor de bewoners én voor de medewerkers.
“Het is prachtig wanneer we met bewoners een muzikale hobby van vroeger op een laagdrempelige manier nieuw leven in kunnen blazen. Zo was er een bewoner die me vertelde dat ze vroeger tafelharp speelde. Ik wist dat er ergens een in de kast lag. Ik overhandigde haar de harp en ze speelde alsof ze nooit anders gedaan had”, vertelt Hanneke trots. “Zij is niet de enige trouwens”, vult ze aan. “Een dame had vroeger orgel gespeeld. ‘Ik kan er niets van’ zegt ze als ik haar een boekje met noten geef. Maar dan begint ze toch te spelen en het klinkt fantastisch! Langzaamaan verzamelen steeds meer bewoners zich rondom de piano en ontstaan er hele mooie spontane momenten, waarbij muziek verbindt.”
Muziek zorgt voor ontspanning
"Muziek is een magisch middel voor mensen met dementie”, vertelt Hanneke. “Tijdens huiskamersessies zijn er altijd een aantal kaskrakers die het goed doen. Zoals Que sera sera en Daar bij die molen. Maar de muzieksmaak is divers hoor! Het gaat alle kanten op. Van Corry Konings tot the Beatles. Als mensen wat verder in hun dementie zijn, zijn het vaak de oude school- en kinderliedjes die het beste aanslaan. Muziek laat bewoners ontspannen en met ontspanning beginnen ze vaak ook te praten. Er komen geregeld hele nieuwe verhalen los, waardoor we hen nog beter leren kennen.”
Hij zingt mee en weg is de onrust
Hoe muziek helpt in de zorg
“Er is een bewoner die door zijn dementie erg zoekende is. Hij weet niet meer wat hij moet doen, waardoor hij erg veel onrust ervaart. Maar met muziek is hij makkelijk af te leiden. Zodra ik zijn kamer binnenkom en met hem ga zingen ontdooit en ontspant hij. Hij zingt mee en weg is de onrust”, vertelt Hanneke. Zorgmedewerkers weten inmiddels precies welke bewoners baat hebben bij muziek. Hanneke: “Er is een bewoner die nooit zijn kamer afkomt. Muziek is bij hem een van de weinige ingangen. Fysiotherapeuten vragen me geregeld om hem te bezoeken voordat zij met hem aan de slag gaan. Simpelweg omdat ze dan meer kunnen bereiken met hun behandeling.”
Het mooiste vak van de wereld
"Ik riep ooit ‘ik ga dit nooit tot mijn pensioen doen!’ Maar inmiddels zijn we 30 jaar verder”, zegt Hanneke lachend. “Ik heb echt het mooiste vak van de wereld. Als zelfs collega’s soms met een brok in hun keel staan omdat ze zien welk effect muziek heeft, maakt me dat echt heel trots. Bij Atlant zijn er drie muziektherapeuten en vier muziekagogen. Overal om me heen zie ik deze banen wegbezuinigd worden, maar niet bij Atlant. Het is heel mooi dat ze muziek hier zo omarmen en de toegevoegde waarde ervan zien in de dagelijkse praktijk.”
Dirigent voor het leven
Terwijl we naar een van de huiskamers lopen, komen we een bewoner tegen. Hanneke vertelt dat deze meneer vroeger een koor dirigeerde. “Het was zijn lust en zijn leven. Hij kan hevig geëmotioneerd raken tijdens het zingen, muziek raakt hem zo! Het is mooi om hem te zien reageren. Aan de bewegingen die hij maakt zodra er muziek klinkt, zie je de dirigent in hem naar boven komen”, vertelt Hanneke terwijl de bewoner voor het raam van de huiskamer in een stoel plaatsneemt.
Zodra Hanneke haar gitaar pakt en begint te zingen, neuriet meneer mee. Tegelijkertijd dirigeert hij vriendelijk en vol hartstocht. Dit blijft niet onopgemerkt en binnen een mum van tijd staat er een bewoner met haar rollator naast ons en geniet zichtbaar van wat ze aantreft. We vergeten soms even adem te halen, omdat wat we zien ons zo ontzettend raakt. Muziek ís magisch. “Oooh, nu heb ik echt zo’n mooie dag!”, zegt meneer nagenietend als Hanneke de sessie afrondt. Al neuriënd en dirigerend schuifelt hij de huiskamer uit, op weg naar de rest van zijn dag. Ook al weet hij even later niet meer dat hij genoten heeft van de muziek van Hanneke, zijn hele houding doet anders vermoeden…