“Het zal je maar gebeuren. Je wordt ergens geplaatst, je weet niet waar je bent, je weet niet hoe laat het is, je zit met vreemden in een huis, je hoort van alles, maar je snapt het niet. Dat moet toch beangstigend zijn?”, begint Monique te vertellen. Psychologie binnen de dementiezorg is een vak apart. “De pure psychologie, waarbij je mensen iets leert, is hier bijna niet toepasbaar. Daarom moet je creatief zijn en nauw samenwerken met de vakgroep van specialisten en de zorgteams om toch iets voor bewoners te kunnen betekenen.”
Inmiddels werkt Monique zo’n drie jaar bij Atlant. “Ik wist al jong dat ik de ouderenzorg in wilde. Als dertienjarig meisje deed ik samen met mijn zusje vrijwilligerswerk op een gesloten afdeling. We schonken koffie, deden spelletjes en maakten er de gekste dingen mee. Zo vonden we eens een kunstgebit in de fruitschaal. Mooi werk vond ik het! Dat blijkt wel, want ik doe mijn werk nu met minstens zo veel plezier”, vertelt Monique.
Laagdrempeligheid en nabijheid
“Wat zo leuk is aan psychologie in de ouderenzorg, is dat je continu creatief en laagdrempelig moet zijn. De kamer scannen en op basis van wat je ziet, leuke gesprekken op gang brengen, kunnen aansluiten bij de bewoners en vooral veel geduld hebben. Bij onbegrepen gedrag zie je dat mensen behoefte hebben aan nabijheid. Want dit is het enige medicijn dat op veel momenten 100% werkt. Maar nabijheid is er niet altijd. Dit geeft ook aan hoe afhankelijk je bent van familie en het netwerk van bewoners ”, vertelt Monique.
Wat zo leuk is aan psychologie in de ouderenzorg, is dat je continu creatief en laagdrempelig moet zijn
Voor iedereen de juiste plek
“Ik werk niet alleen met bewoners met dementie”, vertelt Monique. “Ik werk ook met mensen die een lichamelijke aandoening hebben. We blijven dan altijd alert op signalen van dementie. Bewoners stromen geregeld door naar een andere afdeling. Zo is er een bewoner die met zijn parkiet Piet recentelijk verhuisd is. Hij kon gelukkig op dezelfde locatie blijven, dat maakt de verhuizing minder ingrijpend.”
Wanneer Monique deze bewoner bezoekt op zijn nieuwe kamer, ziet ze al snel dat hij er helemaal op zijn plek zit. Samen met Piet, die een mooie plek voor het raam gekregen heeft. “Langzaamaan had hij andere zorg nodig, wat op deze afdeling wel geboden kan worden. Dan moet je op een gegeven moment samen met zorgcollega’s en familie van meneer de knoop doorhakken en een verhuizing in gang zetten. Vervolgens zien hoe ontspannen hij is op zijn nieuwe woonplek, is dan natuurlijk ontzettend fijn”, vertelt Monique.
De juiste oplossing vinden
“Bewoners met dementie zijn vaak ook zeer beperkt in mobiliteit. Een oplossing is daarom niet altijd makkelijk voor handen. Ik kijk bijvoorbeeld naar waar bewoners vroeger van genoten en wat nu nog kan. Dan is het soms heel schrijnend als iemand bijna niets meer kan en bijvoorbeeld ook slecht ziet en slecht hoort. De oplossingen die je als psycholoog kan bieden zijn soms heel beperkt”, legt Monique uit.
“Maar soms kan een oplossing juist ook heel simpel zijn hoor”, zegt Monique. “Zo vertelde een collega eens een verhaal van een bewoner die steeds superboos werd, niemand wist waarom. Na heel wat uitzoekwerk bleek dat zijn buurman steeds de Duitse tv aanzette. Dat riep herinneringen vanuit de oorlog op bij deze bewoner. De oplossing kan dan uiteindelijk simpel zijn, maar voordat je daar bent is het zoeken naar een speld in een hooiberg.”
