De invloed van geïndividualiseerde muziek op apathie bij ouderen met dementie binnen de verpleeghuiszorg

De vraag vanuit de praktijk

Op dit moment wonen 70.000 ouderen met dementie binnen de Nederlandse verpleeg- en verzorgingshuizen. Binnen deze zorgsetting probeert men de ouderen met hun gedragsproblemen zo goed mogelijk op te vangen. Waar de meeste vormen van probleemgedrag ook door de omgeving als zo worden ervaren, wordt apathie regelmatig genegeerd. Terwijl het voor de ouderen met dementie een negatieve invloed heeft op de kwaliteit van leven; het genieten van dagelijkse dingen en het contact met de omgeving nemen af. Apathie kenmerkt zich door niet tot actie en activiteiten aan te zetten zijn en een onvermogen om emoties te uiten. Voor de familieleden wordt dit gedrag als zeer belastend ervaren, voornamelijk door het gebrek aan emotionele wisselwerking en het afnemen van de persoonlijke band.

Een interventie die veel wordt toepast bij probleemgedrag bij dementie is muziek. Uit onderzoek blijkt dat muziek een positief effect kan hebben op cognitie, depressie, sociaal welbevinden en sociaal gedrag. Over de mogelijke positieve werking van muziek op apathie bij ouderen met dementie is echter weinig bekend. Het is wel duidelijk dat men bij het aanbieden van muziek rekening dient te houden met de persoonlijke voorkeuren van de ouderen. Uit onderzoek blijkt namelijk dat de meest heilzame effecten van het luisteren naar muziek optreden wanneer ouderen luisteren naar muziek die bekend, plezierig en betekenisvol voor hen is. Dit wordt ook wel geïndividualiseerde muziek genoemd. Binnen dit onderzoek krijgen de deelnemers deze muziek aangeboden middels een MP3-speler en een koptelefoon.

Onderzoek

Doel van het onderzoek is binnen Atlant te weten komen of het aanbieden van geïndividualiseerde muziek kan leiden tot een afname van apathie op de korte termijn bij ouderen met dementie binnen de verpleeghuiszorg. Meer specifiek onderzoek naar de invloed van geïndividualiseerde muziek op apathie is noodzakelijk om de mogelijke positieve effecten van deze interventie bij apathie vast te stellen en gericht toe te kunnen passen.

Hoever zijn we met het project?

In 2020 zijn vier afdelingen van Atlant waar bewoners met dementie verblijven betrokken bij het onderzoek. Naar verwachting zal het onderzoek eind 2020 worden afgerond en zullen de resultaten dan worden gedeeld.

Wie?

Carlijn van der Eng, Muziektherapeut Atlant en student Master of Music Therapy aan ArtEZ University of the Arts.

Loes van Dusseldorp, onderzoeksbegeleider en praktijkonderzoeker Atlant wonen, zorg, welzijn

Meer weten?

Neem gerust contact op met Carlijn van der Eng, muziektherapeut, c.van.der.eng@atlant.nl