Seksualiteit en intimiteit voor cliënten met de ziekte van Huntington en het syndroom van Korsakov

En innovatieproject

De vraag vanuit de praktijk

Sinds 2016 werken Jonieke Bredewold (EVV Everest) en Henk Slingerland (psycholoog) eraan om structureel meer aandacht te hebben voor de behoefte aan seksualiteit en intimiteit van cliënten met de ziekte van Huntington. Er was onvoldoende aandacht voor de wensen op het gebied van intimiteit en seksualiteit. Er werd eigenlijk vooral gekeken naar problemen die ontstaan op het gebied van seksualiteit en intimiteit, zoals ontremd gedrag. Aan de ‘normale’ behoefte wordt onvoldoende aandacht geschonken. We wilden zorgen dat het een vast onderdeel van gesprek wordt tussen cliënt, partner en EVV-er.

Onderzoek

Uit literatuuronderzoek naar de behoefte en beleving van seksualiteit & intimiteit van cliënten met de ziekte van Huntington bleek :
– Seksualiteit en intimiteit horen bij het leven.
– In zorginstellingen is weinig ruimte om het te beleven of er over te praten, vanwege:
o gebrek aan privacy en ruimte
o handelingsverlegenheid van zorgmedewerkers
o angst
o gebrek aan kennis of gespreksvaardigheden
o negatieve houding van zorgmedewerkers t.o.v. seksualiteit en intimiteit.
Na het literatuuronderzoek is onderzocht hoe zorgmedewerkers denken over dit thema, welke opvattingen zij hebben en of zij voldoende kennis en vaardigheden bezitten om met cliënten het gesprek aan te gaan. Uit dit onderzoek kwamen ook dilemma’s naar voren zoals hoe om te gaan met privacy en transparantie.

Onderzoek onder 48 zorgmedewerkers (= 57% respons) liet zien dat:

o Structurele aandacht voor dit onderwerp als belangrijk wordt geacht.
o Signaleren van clients’ behoefte aan seksualiteit & intimiteit bij het werk hoort.
o Het onderwerp zelden bespreekbaar wordt gemaakt.
o Er behoefte is aan kennis en vaardigheden.
o Voorwaarden creëren voor het individu, de afdeling en de organisatie van belang is.

Hoever zijn we met het project?

In maart 2016 heeft het projectidee met betrekking tot seksualiteit en intimiteit de Topcare Innovatieprijs gewonnen voor de cliënten met de ziekte van Huntington. Voor de cliënten met het syndroom van Korsakov is in maart 2017 het project Zorg voor liefde nieuw leven in geblazen.

Sinds kort bestaat er een plan van aanpak om dit thema daadwerkelijk handen en voeten te geven. Zo is er onder andere instemming van het MT om dit thema een vast onderwerp te laten zijn van de zorg voor de cliënten, is het onderwerp besproken met de cliëntenraad Heemhof en heeft er een eerste scholingsbijeenkomst plaatsgevonden.

Wat kunnen we ermee?

Atlant werkt aan een open klimaat waarin behoeften aan seksualiteit en intimiteit van de cliënten als onderdeel van welzijn wordt gezien, waarin we dit uitdragen, hiernaar handelen en ook waarmaken. Op basis van het literatuur- en medewerkersonderzoek zet Atlant een volgende stap richting het structureel aandacht geven en inbedden in de zorg.

Wie?

Dit project is uitgevoerd door de volgende medewerkers:
Jonieke Bredewold, Henk Slingerland, Yvette Visser, Renee Wijk en Loes van Dusseldorp

Wat betekent het voor de cliënt?

Cliënten worden uitgenodigd om na te denken over zijn of haar wensen en behoeften. Zij zullen dit dan eerder bespreekbaar ‘durven’ maken. Het onderwerp seksualiteit is erg privé en dit bespreekbaar maken vraagt een veilig afdelingsklimaat met onderling respect en vertrouwen van alle betrokkenen. Voor sommige cliënten kan een gesprek hierover ook als bedreigend worden ervaren. Daarom is het ook belangrijk dat medewerkers beschikken over kennis en vaardigheden om over dit onderwerp in gesprek te gaan met een cliënt (en zijn/haar partner).